Cơn sốt thanh RAM: Từ linh kiện bình dân trở thành tài sản chiến lược của kỷ nguyên AI

Trong nhiều năm, RAM từng được xem là linh kiện phổ thông, rẻ và dễ mua, gần như không ai quan tâm đến biến động giá. Thế nhưng bước sang giai đoạn 2025-2026, thanh RAM đang trải qua một trong những chu kỳ tăng giá dữ dội nhất lịch sử ngành bán dẫn, vượt xa nhiều loại tài sản truyền thống như vàng hay bất động sản.

Laptop cá nhân nói chung cần rất nhiều thanh RAM

Sự thay đổi này không đến từ nhu cầu tiêu dùng thông thường, mà xuất phát từ làn sóng AI toàn cầu đang tái định nghĩa vai trò của bộ nhớ trong hạ tầng công nghệ hiện đại.

Vì sao giá RAM tăng mạnh chưa từng thấy?

Nguyên nhân cốt lõi khiến giá RAM leo thang nằm ở sự ưu tiên sản xuất cho AI, đặc biệt là bộ nhớ HBM (High Bandwidth Memory) dùng trong trung tâm dữ liệu.
Trước đây, phần lớn công suất nhà máy được dành cho RAM PC và laptop. Tuy nhiên, khi các mô hình AI và LLM bùng nổ, các hãng bán dẫn buộc phải chuyển trọng tâm sang HBM - loại bộ nhớ cao cấp có biên lợi nhuận lớn hơn nhưng tiêu tốn tài nguyên sản xuất gấp nhiều lần.

Nghịch lý nằm ở chỗ: để sản xuất một đơn vị HBM, nhà máy phải hy sinh công suất tương đương nhiều thanh RAM phổ thông, khiến nguồn cung RAM cho người dùng cá nhân sụt giảm mạnh dù tổng công suất ngành không hề giảm.

Ba "ông lớn" DRAM và bài toán cung - cầu kéo dài

Samsung, SK Hynix và Micron - ba công ty kiểm soát khoảng 95% nguồn cung DRAM toàn cầu - đều thừa nhận tình trạng thiếu hụt RAM sẽ kéo dài ít nhất đến năm 2027-2028.
Ngay cả khi lợi nhuận đang ở mức cao, việc mở rộng nhà máy bán dẫn không thể diễn ra trong ngắn hạn do chi phí khổng lồ và rủi ro chu kỳ thừa cung từng khiến ngành này lao đao trong quá khứ.

Cơn sốt RAM dự kiến kéo dài hết năm 2028.

Theo giới phân tích, các nhà sản xuất đang chọn cách tăng trưởng chậm nhưng chắc, thay vì ồ ạt mở rộng để rồi rơi vào khủng hoảng giá khi nhu cầu đảo chiều. Điều này đồng nghĩa với việc giá RAM khó có khả năng giảm mạnh trong vài năm tới.

AI biến RAM thành "nhiên liệu chiến lược"

Một máy chủ AI hiện đại cần dung lượng bộ nhớ gấp 8-10 lần máy chủ truyền thống, biến RAM từ linh kiện phụ trợ thành tài nguyên chiến lược.
Thống kê ngành cho thấy, mảng AI hiện chiếm hơn 50% tổng công suất sản xuất bán dẫn toàn cầu mỗi tháng - một con số đủ để gây nghẽn toàn bộ chuỗi cung ứng.

Hệ quả là RAM không còn đơn thuần phục vụ PC hay laptop, mà trở thành nền tảng vận hành của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và điện toán đám mây. Khi nhu cầu mang tính "bắt buộc" này tăng lên, giá RAM được neo ở mức cao bất chấp sức mua của thị trường tiêu dùng.

Khi RAM trở thành tài sản đầu cơ

Giá RAM tăng nhanh đã khiến linh kiện này được nhìn nhận như một dạng tài sản có tính đầu cơ cao.
Tại một số thị trường châu Á, đã xuất hiện những trường hợp trộm cắp chỉ nhắm vào thanh RAM trong văn phòng hoặc phòng máy, bởi giá trị của chúng tăng nhanh hơn nhiều thiết bị điện tử khác.

Sự biến động liên tục của giá RAM cũng tạo hiệu ứng domino lên toàn bộ ngành công nghệ: từ PC chơi game, laptop văn phòng cho đến thiết bị điện tử tiêu dùng. Các nhà phân phối buộc phải điều chỉnh giá bán thường xuyên, khiến người dùng khó dự đoán thời điểm mua hợp lý.

RAM không còn là linh kiện "bình dân"

Trong kỷ nguyên AI, RAM đã chuyển mình từ linh kiện phổ thông thành tài sản chiến lược của nền kinh tế số.
Giá trị của RAM không còn được quyết định bởi nhu cầu tiêu dùng cá nhân, mà bởi vai trò của nó trong hạ tầng AI toàn cầu. Khi mỗi gigabyte bộ nhớ trở thành "nhiên liệu" cho trí tuệ nhân tạo, việc giá RAM tăng cao không còn là hiện tượng nhất thời, mà là hệ quả tất yếu của một cuộc chuyển dịch công nghệ mang tính lịch sử.