Trong nhiều năm, ổ cứng HDD bị xem là công nghệ cũ kỹ, lép vế hoàn toàn trước SSD về tốc độ. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá SSD tăng mạnh do nhu cầu AI và trung tâm dữ liệu bùng nổ, HDD đang đứng trước cơ hội quay trở lại với một vai trò hoàn toàn khác.
Western Digital (WD) - một trong những nhà sản xuất lưu trữ lớn nhất thế giới - mới đây đã công bố loạt công nghệ HDD thế hệ mới, hứa hẹn thu hẹp đáng kể khoảng cách hiệu năng giữa HDD và SSD, đặc biệt trong các hệ thống AI và hạ tầng đám mây quy mô lớn.

Công nghệ ổ cứng HDD mới được Western Digital giới thiệu.
Western Digital đang phát triển kiến trúc HDD băng thông cao (High Bandwidth Drive - HBD), cho phép nhiều đầu đọc/ghi hoạt động song song trên cùng một ổ đĩa.
Khác với thiết kế truyền thống - nơi mỗi bề mặt đĩa chỉ có một đầu đọc/ghi xử lý tuần tự - kiến trúc mới cho phép truy xuất dữ liệu đồng thời trên nhiều rãnh từ.
Cách tiếp cận này giúp tăng gấp đôi băng thông I/O ngay từ thế hệ đầu và có khả năng mở rộng thông lượng lên tới 8 lần so với HDD hiện nay. Theo WD, các nguyên mẫu HDD đa đầu đọc đã được gửi tới một số khách hàng lớn để thử nghiệm trong môi trường thực tế, cho thấy công nghệ này không còn nằm trên giấy.
Song song với kiến trúc đa đầu đọc, Western Digital còn phát triển hệ thống truyền động trục kép (Dual Pivot actuator system) - một cải tiến quan trọng nhằm giải quyết nút thắt cơ học của HDD.
Thay vì chỉ một tay đòn điều khiển đầu đọc/ghi, thiết kế mới sử dụng hai tay đòn độc lập, mỗi tay có trục xoay riêng, cho phép truy cập nhiều vùng dữ liệu cùng lúc. Điều đáng chú ý là giải pháp này không làm giảm dung lượng lưu trữ, khác với các thiết kế HDD kép trước đây.

Bước đột phá với HDD vừa được Western Digital tiết lộ.
WD kỳ vọng công nghệ Dual Pivot sẽ giúp hiệu năng HDD tăng khoảng 2 lần, và khi kết hợp với kiến trúc đa đầu đọc, tổng băng thông I/O có thể tăng tới 4 lần so với HDD cao cấp hiện nay.
Mục tiêu chính của HDD thế hệ mới không phải người dùng cá nhân, mà là trung tâm dữ liệu AI, điện toán đám mây và lưu trữ quy mô siêu lớn.
Trong các hệ thống này, chi phí trên mỗi terabyte là yếu tố sống còn. Dù SSD QLC có dung lượng ngày càng cao, mức giá vẫn là rào cản lớn khi triển khai hàng chục hoặc hàng trăm petabyte dữ liệu.
Theo lộ trình của Western Digital, các ổ HDD 3,5 inch trong tương lai có thể đạt dung lượng gần 100TB, đồng thời mang lại tốc độ truy cập tiệm cận SSD giá rẻ, nhưng với chi phí thấp hơn đáng kể. Đây chính là lý do khiến HDD được "hồi sinh" đúng thời điểm SSD leo thang giá vì thiếu hụt NAND và DRAM phục vụ AI.
Western Digital cho biết công nghệ Dual Pivot và HDD băng thông cao đang ở giai đoạn thử nghiệm thực tế và có thể thương mại hóa vào khoảng năm 2028.
Trước đó, WD sẽ tiếp tục hợp tác với các khách hàng lớn trong lĩnh vực AI và cloud để tinh chỉnh thiết kế, đảm bảo độ bền và tính ổn định - yếu tố sống còn của ổ cứng cơ.
Điều này cho thấy HDD không biến mất, mà đang chuyển mình từ lưu trữ phổ thông sang hạ tầng dữ liệu chiến lược, nơi dung lượng, chi phí và hiệu suất phải đạt điểm cân bằng tối ưu.
Giữa bão giá SSD và nhu cầu lưu trữ AI bùng nổ, HDD đang bước vào giai đoạn tiến hóa quan trọng nhất trong nhiều năm qua.
Với các công nghệ mới từ Western Digital, ổ cứng cơ không còn đơn thuần là giải pháp "chậm nhưng rẻ", mà đang trở thành mảnh ghép không thể thiếu trong hệ sinh thái dữ liệu khổng lồ của tương lai.
Trong vài năm tới, HDD và SSD sẽ không còn là cuộc cạnh tranh một mất một còn, mà là sự phân vai rõ ràng - nơi HDD tốc độ cao gánh dung lượng, còn SSD tập trung xử lý truy cập tức thời.